موسيقي و درمان بيماريها

مطالعات و تحقيقات مختلف نشان داده‌اند كه موسيقي درماني در پيشبرد آرامش، كاهش اضطراب و استرس و درمان افسردگي موثر است. مطالعه بر روي بيماراني كه به دلايل مختلف مثل سوختگي، بيماري‌هاي قلبي، ديابت و سرطان در بيمارستان بستري بوده‌اند، نشان داده است كه موسيقي درماني ...

موسيقي درماني چگونه اثر مي كند؟
اغلب مردم هنگام شنيدن يك موسيقي، نوعي واكنش اتونوميک(Autonomic Response) را تجربه مي‌نمايند. مثلاً هنگام شنيدن يك موسيقي پر تپش ، احساس پر انرژي بودن مي‌نمايند و هنگام شنيدن يك قطعه آرام و كلاسيك، احساس آرامش و سبكي دارند. موسيقي درماني ارتباط متعادلي ميان موسيقي و خلق و خو برقرار مي‌نمايد. مطالعات علمي نيز نشان داده‌اند كه موسيقي بر عملكردهاي فيزيولوژيك نظير تنفس و ضربان قلب و فشارخون تأثير دارد. براي مثال همانطور که ميزان هورمون كورتيزول هنگام بروز استرس بالا مي رود ، ميزان آزادسازي اندورفينها نيز توسط موسيقي افزايش مي‌يابد (اندورفينها هورمونهاي طبيعي هستند كه در بدن انسان موجب نشاط و سرخوشي و کاهش درد مي‌گردند).
موسيقي درمانگرها معمولاً از موسيقي براي ايجاد ارتباط استفاده مي‌كنند. بدليل اينكه موسيقي داراي گوشه‌ها، ضربه‌ها و ملودي است، مي‌توان آنرا نوعي زبان دانست و از آن براي برقراري ارتباط استفاده نمود. بنابراين مي‌توان براي بيماراني كه داراي اختلالات ذهني و جسمي هستند، از موسيقي درماني استفاده كرد تا بتوانند احساسات خود را بيان كنند.
موسيقي درماني قادر است به افراد درون‌گرا كمك کند تا به شخصيتي برون‌گرا تبديل شوند و به بيماران اوتيستيك(درخود مانده) و اسكيزوفرن ( دچارجنون جواني) هم براي كاهش گوشه‌گيري كمك مي‌نمايد. موسيقي درماني براي بيماران مبتلا به سكته مغزي و اختلالات نورولوژيك ديگر نيز مي‌تواند موثر واقع گردد. وقتي اينگونه بيماران به موسيقي‌‌هاي ريتميك گوش مي دهند، بطورهمزمان حركات عضلات آنها بيشتر و بهتر مي‌گردد. هر چه اين حركات هماهنگ‌تر و موزون‌تر شوند، مهارتهاي حركتي آنها نيز به نوبه خود بهبود خواهد يافت و اگر موسيقي داراي ريتم آرام و داراي کيفيت آرامش بخش باشد، پاسخ آنها نيز رسيدن به آرامش روحي و جسمي خواهد بود.
موسيقي درماني قادر است افكار و احساسات و تجارب منفي را از بيماران دور نمايد.به عنوان مثال درد ناشي از اعمال جراحي و دندانپزشكي و … با موسيقي درماني كاهش مي‌يابد.

- جلسات موسيقي درماني به چه شکل برگزار مي شود؟
چون موسيقي درماني براي موارد مختلف قابل استفاده بوده و تعداد زيادي از بيماران را در بر‌مي‌گيرد، برنامه‌هاي درماني و دوره‌هاي آن براي موارد مختلف، با يكديگر متفاوت است. اگر شما در مورد يك بيماري يا وضعيت خاصي با يك موسيقي درمانگر مشورت نماييد، وي ابتدا در مورد علائم بيماري و نيازهايتان صحبت خواهد نمود و در عين حال ميزان سلامت جسمي، عاطفي و اجتماعي شما مانند توانايي‌هاي ارتباطي و مهارتهاي ذهني شما را مورد ارزيابي قرار خواهد داد. هم خود فرد و هم درمانگر در انتخاب نوع موسيقي براي درمان موردنظر، با توجه به نيازها و سليقه‌فرد، موثر خواهند بود. شما مي‌توانيد موسيقي مورد علاقه‌تان را از موسيقي كلاسيك گرفته تا جاز و … انتخاب نماييد. براي انجام موسيقي درماني، نيازي به تجربه قبلي يا توانايي موسيقيايي خاص وجود ندارد. گاهي موسيقي درماني‌بصورت گروهي انجام مي‌گيرد، بدين ترتيب كه از شما خواسته مي‌شود تا در يك گروه با بيماراني كه بيماري مشابه شما را دارند، به اجراي موسيقي بپردازيد يا بعنوان عضوي از اين گروه، به موسيقي گوش داده و آرامش را تجربه كنيد.
اگر براي جراحي يا وضع حمل در بيمارستان بستري هستيد، موسيقي درماني مي‌تواند به شكل گوش دادن به موسيقي يا آوازهاي دلخواهتان براي كسب آرامش و كاهش درد ناشي از عمل جراحي باشد.

- کاربردهاي موسيقي درماني چيست؟
مطالعات و تحقيقات مختلف نشان داده‌اند كه موسيقي درماني در پيشبرد آرامش، كاهش اضطراب و استرس و درمان افسردگي موثر است. مطالعه بر روي بيماراني كه به دلايل مختلف مثل سوختگي، بيماري‌هاي قلبي، ديابت و سرطان در بيمارستان بستري بوده‌اند، نشان داده است كه موسيقي درماني به بيماراني كه از اختلالات و مشكلات عاطفي و احساسي رنج مي‌برند، اجازه مي دهد تا بتوانند تغييرات مثبت ذهني و خلقي در خود ايجاد نموده و در عين حال توانايي حل مشكلات را بدست آورند. در عين حال موسيقي درماني در بيماران بستري در انستيتوي سلامت رواني هم بسيار موثر بوده است.
موسيقي درماني به عنوان درمان مكمل براي توانبخشي بيماران باعث تقويت سطوح ارتباطي و هماهنگي جسمي شده و در افراد داراي اختلالات نورولوژيك و اختلالات گفتاري كه دچار مشكلات روحي و جسمي نيز هستند، باعث بهبود عملكردهاي ذهني و جسمي مي‌گردد. موسيقي درماني در مراقبت از نوزادان ،حتي نوزادان نارس موثر و مفيد بوده و براي اطفال و نوزادان تحت مراقبتهاي پزشكي يا اعمال جراحي نيز بسيار قابل استفاده است. اين درمان در اطفالي كه دچار ناتوانايي‌هاي يادگيري يا اختلالات گفتاري و شنوايي هستند نيز ممكن است بسيار مفيد واقع شود.
موسيقي درماني مي‌تواند نياز به دارو درماني را در حين زايمان كاهش داده و بعنوان عامل مكمل در كنار بيهوشي در جريان اعمال جراحي و دندانپزشكي مورد استفاده قرار گيرد. موسيقي درماني را جهت كاهش دردهاي مزمن هم مي‌توان بكار برد.
موسيقي درماني مي‌تواند كيفيت زندگي را در افراد مبتلا به بيماريهاي بسيار شديد و جدي كه در مراحل نهايي بيماري قرار دارند بهبود بخشيده و موجب بهتر شدن سطح سلامت و بالابردن كيفيت زندگي در آنها شود. از موسيقي درماني براي تكميل درمان بيماران مبتلا به ايدز، سكته‌هاي مغزي، پاركينسون، سرطان و آلزايمر و ساير انواع فراموشي‌ها مي توان استفاده نمود.
با توجه به وسعت عملكرد موسيقي درماني، نياز به انجام تحقيقات رسمي براي تعيين تعداد افرادي از جامعه كه مي‌توانند براي درمان بيماريهايشان از موسيقي درماني كمك بگيرند، احساس مي‌شود.

- چگونه يك موسيقي درمانگر انتخاب كنيم؟
موسيقي درمانگرها بصورت خصوصي يا همراه با روانپزشكان و روانشناسان و به عنوان عضوي از گروه مشاورين توانبخشي فعاليت مي‌نمايند و در حال حاضر حدود ???? درمانگر از اين نوع، در ايالات متحده آمريكا مشغول به فعاليتند. براي انتخاب درمانگر در اين کشور، به افراد توصيه مي شود مطمئن شوند كه وي حتماً دوره موسيقي درماني را در كالج يا دانشگاه طي كرده باشد همچنين بايد مدارك ثبت شده‌اي از مراكز تأييد كننده موسيقي درمانگرها (MT-BC) يا از مراكز ثبت ملي موسيقي درمانگرها (RMT) يا مراكز تأييد موسيقي درمانگرها (CMT) و يا مراكز پيشرفته? تأييد موسيقي درمانگرها (ACMT) داشته باشد. به هر حال قبل از انتخاب يك موسيقي درمانگر سعي كنيد با چند درمانگر صحبت كرده تا بهترين آنها را انتخاب نماييد.

- براي درمان با اين روش توجه به چه احتياطاتي لازم است؟
موسيقي درماني براي تمام افراد مناسب نيست. برخي از افراد ممكن است با اين نوع درمان احساس اضطراب و برافروختگي بيشتري ‌نمايند و بعضي هم ممكن است اصلاً به اين درمانها پاسخ ندهند. اگر شما يك نشانه يا علامت خاصي داريد و تمايل داريد كه با موسيقي درماني معالجه شويد، ابتدا با پزشك خود مشورت نمائيد تا وجود هرگونه مشكل پزشكي زمينه‌اي خطرناك و جدي را در شما رد نمايد.

منبع : سلامت نيوز