آيا ميتوان در نواحي کوهستاني (HighLand) اسکاتلند سه گاه را شنيد؟ البته که مي شود! بد نيست بدانيم که ني انبان هاي کوهستانهاي اسکاتلند گامهايي را به گوش مي رسانند که ميکروتونال بوده و فواصل بعضي از آنها دقيقاً منطبق بر دستگاههاي خودمان مي باشد.

نگاهي کلي به سازشناسي ني انبان:
ني انبان سازي بادي است که در ساده ترين شکل خود از قسمتهاي زير تشکيل شده است:
1- Blow Pipe يا لوله دميدني
2- Chanter يا لوله صوتي
3- Bag يا انبان

در اين ساز هوا از طريق لوله دميدني وارد انبان شده بدون آنکه برگشتي به خارج از آن داشته باشد. سپس با فشار بازوان نوازنده به انبان هواي لوله صوتي مرتعش شده و نوازنده قادر به نواختن ساز مي گردد.

ني انبان از نظر رده بندي جزء سازهاي بادي زبانه دار ترکيبي مي باشد.

در ني انبان هاي مدرن علاوه بر بخشهاي موجود، مي توان لوله هاي واخوان را مشاهده نمود(Drone). اين لوله ها، تامين کننده صداهاي پدال بوده که يکنواخت و ممتد به گوش مي رسند. لوله هاي واخوان داراي زبانه (Reed) بوده و طول هاي مختلف دارند. بعنوان مثال در ني انبان نواحي کوهستاني اسکاتلند مي توان لوله هاي واخوان باس و تنور را مشاهده نمود. لوله صوتي (Chanter) به دو شکل متفاوت مشاهده مي شود: استوانه اي مانند کلارينت با انتهاي مخروطي شکل خود و با يک زبانه يا مخروطي مانند ابوآ با زبانه دوبل.

لوله هاي واخوان نيز استوانه اي زبانه دار بوده و از چند تکه ساخته شده اند تا بتوان آنها را کوک نمود.

ني انبان هاي نواحي کوهستاني اسکاتلند:
در اسکاتلند چهارگونه ني انبان مشاهده ميگردد:
1- ني انبان هاي نواحي مرتفع و کوهستاني
2- ني انبان هاي نواحي پست
3- ني انبان هاي کوچک Northumbrian
4- ني انبان هاي ايرلندي Hybrid union

ني انبان کوهستاني اسکاتلند تا قرن 16 در موسيقي نظامي کاربرد داشته است. در اين ساز، انبان از جنس پوست گوسفند بوده که به آن سه لوله واخوان، يک لوله صوتي و يک لوله دميدني وصل شده است. دو عدد از لوله هاي واخوان يک اکتاو بم تر از نت A لوله صوتي بوده درحاليکه لوله واخوان بلندتر دو اکتاو بم تر از نت A مي باشد . لوله صوتي از نوع مخروطي بوده و داراي هشت سوراخ مي باشد.

ساختار فواصل در ني انبان هاي نواحي کوهستاني اسکاتلند:
فواصل موجود در لوله صوتي ني انبان توالي زير را نشان مي دهند که در فاصله نهم بزرگ مي گنجند:
G A B C# -D E F# -G A (علامت منفي نشاندهنده کمتر بودن فاصله است)

با اينحال تعدادي از اين فواصل در توالي 12 نيم پرده (در هر سيستم کوک که فرض شود) نگنجيده و به حالت ميکروتن در آمده اند. بعضي از انواع ني انبان در فاصله نهم بزرگ خود چندين گونه گام را به نمايش مي گذارند. يکي از اين گام ها داراي توالي زير است :